Denizcilik Fakültesi

wukaat · #1 27 Temmuz 2007

A Abaşo : Alt ve aşağı [Abaşo Gabya yelkeni]. Abli : Seren ve bumba cundalarından aşağı iki tarafa inen halatlar. Aborda : Bir teknenin diğerine veya bir iskeleye yanaşması. Abosa : Bosaya vur manasında kullanılan bir terim. Hisa edilmekte olan bir halatın veya vira edilmekte olan. Abramak : Kontrol altına almak, komutası altında tutmak, üstünden gelmek. Açıkta Eylenmek : Bir teknenin sahilden veya iskeleden yada limandan açıkta beklemesi. Admiralti Demiri : Çiposu kollarına dik ve hareketli eski sistem bir demir cinsi. Ağız Kuşağı : Armuz kaplamanın en üst sırası [bindirme kaplamanın da]. Aganta : Zincir veya halatin kisa bir zaman süresi için elde tutulup birakilmamasi [Aganta iskota, aganta borina borinata] Alabanda : Bordanın iç kısmı veya dümenin 35° ye kadar basılması. Alabura - Alabora : Altüst olma, teknenin ters çevrilmesi. Alama Kürek : Hep birlikte kürek çekerken çekmeyi durdurmak için verilen komut. Alamatra : Karadeniz'de imal edilen balıkçı teknesi. Alarga : Açıkta demektir. [Alargada bekle, alarga dur][İtalyanca largo] Alargaya çıkmak, [açığa çıkmak] Alargaya çıkmak, [açığa çıkmak]. Alay Sancağı : İşaret sancakları ile donatılmaya, alay sancaklarının çekilmesi denir. Alberaber : Hep birlikte kürek çekmek için verilen komuta denir. Alesta : Hazır olmak, hazır olarak apikoda beklemek Alesta tramola [Tramola etmeye hazır ol] Altabaşo : Bir yelkenin alt yakası, alt ve aşağı anlamında da kullanılır. Amora Yakası : Dört köşe bir yelkenin alt ve ön tarafındaki yaka[Karula yakası]. Ana Güverte : Geminin veya teknenin üzerinde yürünen en üstteki güvertesi. Ana Omurga : Gemilerin en üst kısmında, kasara güvertelerin altında bulunan ve geminin başından kıçına kadar uzanan güverte. Anele : Hareketli demir halka. Anele Bağı : Aneleye yapılan bir çeşit bağ. Apazlama : Kemere istikametinden gelen rüzgar [Yelken seyri]. Apiko : Demirin vira edilişinde deniz dibinden kurtulup dimdik durduğu vaziyet. Arma : Sabit donanım [Direkçarmıhları, istralyalar]. Armuz : Güverte ve borda kaplama tahtalarının arasındaki çizgi [Armuz tutmak, armuz kaplama]. Arya : Yelkenin, sancağın veya çubukların aşağıya indirilmesi. Askı Mapası : Bir demir kaldırmak için bedenine konmuş olan mapa. Avara : Gemi, bot veya tekninin yanaşık olduğu yerden ayrılması [Avara etmek]. Ayboci : Zincirin ırgat çalıştırılarak aşağı alınması, indirilmesi. Aynalık : Kıç bodoslama üzerine konan ve dümen iğneciğinin üzerine konduğu tahta levha [Ayna kıçlı tekneler]. Aynalık Tahtası : Bir teknede kıç taraftaki havuzda otururken arkaya dayanmak için konulmuş olan tahta levha. Ayı Bacağı : Yelkenlerin farklı kontralarda açılması [Pupa seyir]. Aşoz : Kaplama tahtaları için omurga ve bodoslamalar açılan oyuklar. Aşırtma Praçera Yelken : Kavançalı seren yelkeni.

wukaat · #2 27 Temmuz 2007

B Baba : Halat volta etmek için ağaç veya metalden yapılmış silindirik biçimde güverte veya rıhtıma bağlanmış bir. Babafingo : Yelkenli bir teknede eğer direk üç kısımdan ibaret ise; en üstteki parça. Badarna Etmek : Bir halatın aşınmaması için üstünün halat veya koruyucu bir malzeme ile sarılması. Bakla : Zincirin bir halkası. Balon-Usturmaça : Halattan, hasırdan veya sentetik malzemeden yapılmış, içi doldurulmuş veya şişirilmiş bir usturmaça çeşidi. Bandra : Milliyeti gösteren sancak. Barbarişka : Tutulmakta olan bir halatın kaymaması için yapılan bir bağ çeşidi. Bastina : Palangalarda kullanılan bir nevi dilli makara [Karnıyarık bastika]. Baston: Ana cıvadranın üzerinde ileriye doğru uzatılmış çubuk. Baş : Bir teknenin ön ve ileri kısmı. Baş Bodoslama : Omurganın baş tarafından teknenin başını meydana getirmek için yukarı istikamete doğru konulan ağaç parçası. Baş Kasara : Genellikle gemilerdeki baş taraftaki yüksek kısım. Baş Omuzluk : Kemere ile baş bodoslama arasındaki yuvarlak kısım. Baş Parima : Bir botun baş üzerindeki analeye bağlanmış kısa halatı. Başlı : Baş tarafın kıça nazaran daha batık olması. Baştankara Etmek : Tekneyi bir sahile veya kumsala baş taraftan oturtmak veya yanaştırmak. Başüstü : Bir botun baş tarafında oturabilecek ve ayakta durulabilecek platform. Bermuda Arma : Uzun bir direk üzerine yelken açmak için düşünülmüş arma tipi [Marconi arma] Bu tip armada. Bindirme Kaplama : Armuz kaplamanın biribir üzerine konularak yapılma şekli [Bama tiriz]. 
 Gemi veya yelkenli gemilerde halatların veya yelkenlerin iskotalarını volta etmek üzere güverte üzerine konulmuş küçük silindirik madeni eleman. Bocurum : Yelkenli teknelerde kıç bodoslama / kıç aynalık üzerinde bulunan direğe çekilen yelken. Borda : Su kesiminden yukarıda kalan kısım. Borda Feneri : Sancakta yeşil, iskelede kırmızı olarak yakılan 112,5 açılı fener. Borda İskelesi : Bir tekneye girip çıkmak için inip kalkabilen ve içeriye alabura olabilen bir merdiven tipi [Pasarella]. Bosa : Bir halat veya zincirin bedeni üzerine bosa tutarak abramak Boş Alamak : Gevşek bir halatı germek için fazlasını çekmek. Boş Vermek : Halatı kaçırmak. Branda : Eskiden yelken yapılan bir cins kumaş yada kumaştan yapılan ve gemicilerin hamak olarak kullandıkları yatak. Bumba : Yan yelkenlerin alt yakalarını germek için kullanılan bir cins seren.Yük gemilerinde yük aktarmak için ucuna palanga takılan seren. Burgata : Halat ve zincir ebadını ölçmek için kullanılan bir ölçü. Bükün : Halatın veya bir yomanın sağa veya sola doğru kollarının bükülmesi.

wukaat · #3 27 Temmuz 2007

C Camadan : Camadan vurmak. Yelken alanının küçültülmesi. Camadan Bağı : Bu küçültmeyi yapmada kullanılan bir bağ çeşidi. Camadan Kamçısı : Yelkenleri camadana vurmak gerektiğinde, camadana vurulacak camadan astarı hizasında ve yelkenlerin gradin yakası üzerindeki morize. Cankurtaran Simidi : Denize düşenleri kurtarmak için çok hafif ve yüzer maddeden yapılmış, yuvarlak simit biçiminde ve bir salvoya bağlı aygıt. Ceviz : Halatların ucuna tutabilmek için veya süs olarak yapılan bir cins düğüm şeklindeki işleme. Cunda : Uç demektir. Direk cundası, seren cundası, bumba cundası. Cıvadra : Teknenin baş tarafında dışarıya doğru eğik olarak uzanan sabit seren, genellikle yelkenli teknelerde flokları açmak.

wukaat · #4 27 Temmuz 2007

Ç Çalım : Geminin baş ile kıçı arasında inik meyil veya kıç tarafta su kesiminin altındaki dar kesim. Çamçak : Teknede biriken suyu toplamak için tahtadan yapılmış bir cins kepçe. Çarmık : Direklerin her iki bordasına bağlanabilmesi için gerilmiş tel halatlar. Çene : Omurga ile bodoslamamın birleştiği köşe. Çipo : Özellikle admiralti demirinde bedenin üst kısmından anelesinin altında geçen kollara dik olarak bağlanmış hareketli veya sabit ağaç veya metal kollar. Çördek Yakası : Seren yakalarının geriye bakan kısımları, üç köşe yelkenlerdeki en üstteki pik yakası. Çubuk : Ana direklerin üzerine konulan ekleme direkler. Çıma : Halat, elincesi veya yomaların uç kısmı. Çımariva : Personelin tekne boyunca yanyana selamlama için dizilmesi.

wukaat · #5 28 Temmuz 2007

D Dabılbatım : Gemilerin karinası yırtıldığında teknenin su almaması için postaların iç tarafına ikinci bir kaplama konur ki bu iki kaplama arasındaki double-bottom denir. Bu bölüm safra ve yakıt deposu olarak da kullanılır. Deniz Demiri : Denizde ve rüzgarda hareketsiz kalan teknenin dalgalara borda vermemesi için baştan veya kıçtan denize attıkları koni şeklindeki branda torba. Deniz Mili : Denizdeki uzunluk ölçüsü. (6080 feet = 1852 mt). 
Deste Etmek : Halatın veya zincirin iyice gerilmesi. 
Dingi : Tek çifte kürekle hareket eden 9 kadem boyundaki tekne. Dingi yerine patalya terimi kullanılır. Direk Fistanı : Suların içeriye girmemesi için direğin güverteden geçtiği ıskaçanın etrafına su geçirmez şekilde konulan tahta çember. Dirisa Etmek Yön değiştirmek, rüzgarın dirisa etmesi, bumbayı dirisa etmek. Doblin : Bir halatın iki çıması arasındaki sarkık kısım. Doblin Almak : [Vermek, Tutmak] Bir halatın iki çımasının gemide kalmak üzere bordadaki veya sahildeki bir babaya iki, üç kez sarılması. Döküntü : Deniz yüzeyine yakın kayalık kümeler. Döşekli : Altı düz olan tekne. Dümen : Gemiyi istenilen yöne çevirmek için saç veya tahtadan yapılmış olup kıç tarafa monte edilen yelpaze. Dümen Başlığı (Dümen Tası) : Yeke evini kuşatmak, kuvvetlendirmek için dümen şaftının etrafına geçirilen maden başlık. Dümen Bodoslaması : Kıç bodoslama. Dümen Boğazı : Dümen yelpazesinden yukarıda kalan kısım. Dümen Dolabı : Dümen yekesine bağlı mekanizmasını çevirebilmek için yapılmış olan aygıt. Dümen Donanımı : Dümen yekesi ile dümen dolabı arasında kalan tel halat mekanizma, uskurlu şaft ve kolar ile bunların geçtikleri makaralı sistemin tümüne verilen isim. Dümen Yelpazesi : Dümenlerin, dümen boğazlarından aşağıda olan yassı kısımları. Dümen Zaviyesi : Dümen yelpaze sathının omurga ile yapmış olduğu açı. Dümenci Pusulası : Dümen dolabının hemen önüne konulmuş olan mıknatısi pusula.

wukaat · #6 28 Temmuz 2007

wukaat · #7 28 Temmuz 2007

F Faça : Seren yelkenlerin bir taraftan prasya olduğu halde kapatılması. Façuna Etmek : Halatların fazla sürtünmeye maruz olan kısımlarının yıpranmalarını önlemek için bu kısımlar üzerine gırcıla veya mürnel ile sıkı sıkıya bağlanmasıdır. Falaka : Herhangi bir dikmeyi, sereni veya mataforayı istenilen durumda bulundurmak ve sağa sola dönmesine mani olmak. Farş Tahtaları : Ağaç bir teknenin sintine üzerindeki aralıklı tahtaları. Filika : Savaş gemilerindeki kürekli veya yelkinli tekneler. Firengi : Güvertedeki suyun denize akıtılabilmesi için yalı kütükleri üzerinden bordaya açılan oluklu delikler. Flador : Çarmıhların gerilmesi için kullanılan sistem. Flama : Üç köşeli sancak. Flasa : Halatı meydana getiren incecik ipler. Flok : Baş taraf çekilen üç köşe yelken. Fora Etmek : Bir yere bağlanmış olan halatın oradan çıkartılması. Frişka : Bütün yelkenleri camadan vurmaksızın kullanılabilecek derecedeki sert rüzgar. Fundo : Demirlemek için verilen komut. Fırdöndü : Zincirin gamba almaması için aralara konan bir eksene bağlı olarak dönen iki yarım bakladan oluşan kilit.

wukaat · #8 28 Temmuz 2007

G Gabya : Ana direk ile babafingo çubuğu arasındaki çubuk veya yelken. Gaga : Demirin iki ucundaki tırnakların en uç kısmı. Gamba Alamak : Halatın veya zincirin kendi etrafında dönmesi veya burulması. Genova : Flok yerine çekilen çok daha büyük flok. Gerdel : Gemi ve teknelerde kullanılan tahta kova. Giz : Kıç direkteki kısa seren. Gomina : Mil uzunluğun 1/10 = 185 metre. Gönder : İnce düz ve uzunca olarak çekilmiş çubuklar. [Sancak gönderi, filika kanca gönderi, cıvadra gönderi]. Göz Demiri : Bir gemide kullanılan ana demirler. Gradin Yakası : Bir yelkenin yan kenarları. Grandi Direği : Birden fazla direkli gemilerdeki en yüksek direk. Gulet : Brig'ten küçük iki direkli hafif armalı pruvası kabasorta armalı, praçılaya benzer uskuna. Gurcata : Bir direk üzerinde çanaklık kurmak için mauna kolları üzerine omurgaya aykırı olarak yerleştirilen kollar. Yelken teknelerinde direkten inen istrelyaları açmak için kullanılan kollar. Güverte : Gemilerde ve teknelerde baştan kıça kadar döşenmiş tahta veya madeni platform döşeme. Güverte Hattı : Güvertenin bordadaki izdüşümü. Güverte Kaplaması : Güvertenin kaplanması için kullanılan malzeme.

wukaat · #9 28 Temmuz 2007

H Halat : Bitkisel sentetik veya çelikten yapılmış ve bükümlenerek çeşitli kollarda biribirlerine sarılmış, bükülmeye ve çekmeye uygun urgan. Halat Bosa : Demir atıldıktan sonra demirin ağırlığını ırgat üzerinden almak için çımaları güvertedeki mapalar bağlı diğer uçlarında ceviz bulunan kısa halatlar. Hamla : Kürek çekilirken küreğin bir periyot içindeki mesafesi [Hamle]. Hamlacı : Kürekli teknelerde serdümene en yakın kürekçi. Havuzluk : Yelkenli veya kürekli bir teknede kıç tarafta topluca oturulacak yer. Hisa Etmek : Bir şeyi yukarı kaldırmak. [Hisa sancak, hisa kürek]. Hırça Mapası : Zincirin zincirlikteki çımasının omurgaya bağlandığı kilit.

wukaat · #10 28 Temmuz 2007

I Irgat : Demir almada, halatları dolayıp gemiyi yanaştırmada veya karaya çekmede kullanılan, hidrolik, elektirikli, istimli veya insan kuvvetiyle çalıştırılan yatay veya dikey mekanizma [Yatay ve manivela kuvvetiyle çalıştırılanlar = bocurgat]. Iskaça : Direk ve cıvadraların alt başların alt başlarındaki topukların yerine oturması için açılmış olan yuva. Iskanca : Değiştirmek [nöbet, vardıya, kürek]. Iskarmoz : Kürekli teknelerde küreğin bağlanması veya oturması için ay veya çelik şeklindeki lumbar ıskarmoz denilen aygıtlar. Iskota : Yelkenlerin iskota yakalarını kullanmak, yelkeni rüzgar ile doldurmak için halat - palanga donanımı. Iskota Yakası : Kabasorta yelkenlerde altyakalar; randa, pik veya floklarda alt geri köşe.

wukaat · #11 28 Temmuz 2007

İ İç Omurga : Postaları [bir ahşap teknede] omurgaya daha sıkı bağlamak için baştan kıça kadar uzanan ikinci bir omurga. İğnecik : Dümenin kıç bodoslamaya bağlanabilmesi için, erkek ve dişi olarak konmuş olan menteşe yada demir sac. İskandil : Denizin derinliğini ölçmek. İskandil Kurşunu : İskandil salvolarının bağlandığı ağır kurşun - ağırlık. İskandil Salvosu : İskandil kurşunlarının bağlandığı işaretli salvo. İskarça : Bir liman veya koy içindeki kalabalık tekne gurubu, karışık olarak demirlemiş olan tekneler topluluğu. İskele : Teknenin sol yarısı veya gemiye girip çıkmak için kullanılan sürme veya inip kalkan merdiven. İskele Tavası : İskelelerin alt ve üstünde girip çıkmada ilk basılan platform. İspavlo : Katrasız kendirden yapılmış iki kollu sicim [kırnap]. İstinga : Yelkenleri toplamak için kullanılan selviçe [Hareketli donanım]. İstinga Etmek : Yelkenleri toplamak. İstralya : Direk ve çubukların cundalarında baş ve kıça doğru inen sabit arma, veya teknelerin postalarını baştan kıça kadar birbirlerine bağlayan kuşak. İşkampavya : Harp gemilerinde personel taşımakta kullanılan motorlu büyük filika.

wukaat · #12 02 Ağustos 2007

K Kabasorta Arma : Serenleri direklere dik ve kemere istikametinde olan dört köşe yelkenli arma. Kalastra : Kuntra güvertelerin üzerine alınan filikaların oturtuldukları ağaç veya metal kürsü. Kaloma : Demir üzerinde bulunan teknelerin denizde bulunan zincir mesafesi. Boşluk ve rahatlık, tolerans, ölçülü. Kaloma Etmek : Zincir gerektiğinde daha fazla salmak, [Kaloma vermek]. Kana Rakamları : Gemilerin çektikleri su derinliğini göstermek için baş ve kıç dikmeler hizasına sancak ve iskele taraflara desimetre veya feet cinsinden çizilmiş rakamlar. [Romen ve italik] Kandilisa : Yelkenleri yukarı kaldırmak için kullanılan halat. Kapele Muşamba : Pusla, dümen dolabı, kaporta, vinç gibi kısımların yağmur ve güneşten korunması için yelken brandasından yapılmış kılıfların geçirilmesi için verilen emir. Kaplama : Postaların üzerine boyuna kaplanan saç veya tahtalar. Kaporta : Gemi veya tekne içindeki kapılara ve güverteden aşağı iniş ve çıkış merdivenlerinin üzerindeki kapalı yerlere denir. Karanfil : Pruva ve grandi direği cundaları arasındaki tel halat. Karavele Kaplama : İçi kutrani dışı armuz kaplama olan bir kaplama şekli. Karina : Bir teknenin su altında kalan ıslak kısmı (dış kısmı). Karula Yakası : Bir yan yelkenin direğe yakın alt yakası (köşesi). Kasa : Halatların çımalarına açılmayacak şekilde yuvarlak şekilde yapılan ve dikişle emniyete alınan yuvarlak büyük halkalar. Kasara :Teknelerin baş orta ve kıç kısımlarında güverteden daha yüksek olan güvertelere veya kısımlara denir. Kastanyola : Demir zinciri akarken durdurabilmek için ırgat etrafına konan demir veya çelik şerit çember (bir çeşit fren balatası). Kavanca : Herhangi bir şeyi bir taraftan diğer tarafa geçirmek veya aşırmak ya da bir yerden diğer bir yere aktarmak. Kemere : Güveretenin döşenebilmesi için posta uçlarını birleştiren enine (omurgaya dik) konan kısımlardır. (yarım olanına ÖKSÜZ KEMERE denir). Kerte : Bir dairenin 32'de biridir. (11 derece 15 dakika). Kerteriz : Herhangi bir maddenin bir tekneden olan yönünü mıknatisi veya cayro puslaile tayin etmek veya ölçmek. Kerye : İki haltı birleştirmek için veya halatın çımasına geçici kasa yapmak için [sadece madeni halatta] kullanılan civatalı mengene. Kilit : 12,5/15 kulaç zincir uzunluğu veya iki kilit zinciri birbirine bağlayan bir tarafı değirmi diğer tarafı harbili bir cins zincir baklası. Kinistin Valfı : Gerektiğinde bir tekneye denizden su almak için su kesiminden aşağıya konmuş ve gerektiğinde uzaktan açılıp kapatılabilecek valf. Koç Boynuzu : Baş ve kıç omuzluklar ile mataforaların üzerinde bulunan ve halat volta etmek için kullanılan boynuz şeklinde iki kulaklı madenler. Kol : Flasaların bir tarafa bükülmeisi sonucu halatta elde edilen elemanlar. Flasa gibi bütün halat boyundadırlar. Koltuk Halatı : Gemilerin baş ve kıç tarafından shile verdikleri halatlar. Kısa olarak koltuk denir. Kontra Mizana Direği : Mizana direğinin gerisindeki direk. Kontra Omurga : Ana omurganın aşınmaması için altına konan şerit halindeki parça. Kontra Tavlon Güverte : Eski harp gemilerine ait bir güverte katı. Kontrata Mizana Direği : Kontra mizanadan sonraki kıç direk. Körkapak : Lumbuzları içerden kapayan demir kapak. Kuntra : İskota yakasına bağlanan iki inceden birisi iskota olarak kullanıldığında diğeri kuntra olur. Kontra kontr kelimesinden gelme olup, karşı-zıt-yedek anlamında kullanılır.Kuntra omurga, bodoslama-grandi-güverte gibi Kuntra flok-kuntra mizana ve benzeri. Kurt Ağazı : İçinde halat geçmesi için güverte üzerinde baş ve kıç omuzluklarına monte edilen demir yastıklar. Kutrani Kaplama : Ahşap diagonal (çapraz) kaplama. Küpeşte : Güverte üstündeki borda kaplaması. Kürek Lumbarı : Askeri filikalarda iskarmoz yerine küreklerin oturtuldukları oyuk yerler (küpeştede takazlık tahtasında). Kıble : Güney. Kıç : Teknenin geri tarafı. Kıç Bodoslama : Omurgadan kıç taraf kaldırılan dik kısım [Ağaç veya maden]. Kıç Gönderi : Kıç tarafta sancak çekilmesi için dikilmiş olan gönder.

wukaat · #13 02 Ağustos 2007

L Laçka : Boşver, boşalt, boşalmış gevşemiş anlamında. Lale Halatı : Dümenlerin denizli havalarda düşüp kaybolmaması için dümen yelpazesinden geçip teknenin kıçına bağlanan bir ince savlo. Larmo : Flokların açıldığı istralya. ( Bazen flok larmosuda denilir). Lava Etmek : Boş al ve ger anlamında bir emir. (Boşunu al) . Lavra Deliği : Bir teknenin içindeki suyu askıya alıp boşaltmak için açılmış delik. (Genellikle kıç tarafta havuzluğun altındaki kruzlu yerde). Lif : Nebati halatın yapıldığı malzemenin en ince parçası. Liga Camadan : Yelkeni küçült, camadana vur demektir. Limbo : Bir şeyin bir taraftan diğer tarfa aktarılması. (Marmara etmek sadece sıvı içindir.) Livar : Balıkçı teknesinde balıkların taze kalması için alt tarafı denizle ilgili tahta havuz. Loça : Demir zincirinin akması için açılmış deliklere geçirilmiş madeni oluk. Lokma : Zincirin baklalarının ortasına takviye için konmuş parça. Lumbara Ağızı : Gemilerin sancak ve iskele taraflarında bulunan borda iskelelerinin üst tavanlarının bulunduğu yer hizasındaki güverte kısmı. Lumbuz : Gemideki pencerelere verilen isim.

wukaat · #14 02 Ağustos 2007

M Manika : Bir teknenin alt kısımlarına güverteden aşağıya doğru havalandırma için konulan geniş boru. Mapa : Sabit halka. Martin Demiri : Çipo ve kolları aynı düzeyde ve kolları da beden etrafında dönebilen bir sistemdeki demirdir. Mastalya : Tahta leğen. Mastori Postası : Bir teknedeki en geniş posta. Matafora : Teknelerde veya sahilde filika veya botların asılabilmesi için uçlarında palanga bulunan aygıt. Matafyon : Yelken ve tentelerin delik açıldığında yırtılmaması için delik etrafının takviye edildiği aleminyum veya halat yassı halka. Mayna Etmek : Aşağı indirmek (ağır ağır). Meme : Demir kollarının demir bedenine birleştiği noktanın alt kısmı. Mezestre : Yarıya kadar indirmek. Mizana Direği : 3 direkli bir yelkenli gemide en kıçtaki direktir.

wukaat · #15 02 Ağustos 2007

wukaat · #16 02 Ağustos 2007

O Omurga : Bir teknenin postalarının üzerine oturtulup bağlandığı ve baştan kıça kadar devam ettiği ağaç/madeni parçalardır. Genellikle küçük teknelerde yekpare olur. Omuzluk : Teknenin baş ve kıç tarafındaki 45 derecelik açı civarındaki istikamet. Orsa : Yelkenleri elden geldiği kadar rüzgarın estiği tarafa yaklaştırarak seyretmek. (Orsasına seyir). Orsa Alabanda Eğlenmek : Rüzgarı bordaya alarak, yelkenleri birbirinin aksine alıp tekneyi yolundan alakoyup vakit geçirmektir. Orsa Alabanda Tramola : Teknenin başını rüzgara alıp bir kuntradan diğer kuntraya geçmektir. Orsa Halinde : Bir teknenin mümkün olduğu kadar rüzgarın estiği cihete yakın seyredişi. Orsa Pupa Çemberi : Bumbanın cundasına yakın ve iki tarafında da mapa bulunan madeni çember. Orsa Yakası : Bir yelkenin direk tarafındaki veya rüzgar üstü tarafındaki yakasıdır. Orsada Kazanmak : Bir teknenin orsa seyrinde az düşme yapıp istediği tarafa gidişte kazanması. Orsaya Kaçmak : Bir yelkenli teknenin devamlı olarak baş tutamayıp rüzgar üstüne kaçmasıdır.

wukaat · #17 02 Ağustos 2007

wukaat · #18 02 Ağustos 2007

P Palamar : Gemilerin rıhtıma veya iskeleye bağlanmasında halattan daha kalın yomalara verilen isim. Palanga : Bir halat ve en az iki makaradan oluşan kaldırma mekanizması. Palavra Güverte : Eskiden harp gemilerinde topların bulunduğu güverte. Patalya : 1-3 çifteye kadar kürekli ahşap teknelere harp gemilerinde verilen isim. Patrisa : Çubukların bağlanması için cundalarından aşağı ve geriye doğru inen ve tekneye bağlanan sabit arma. Pik : Giz veya serenlerin üzerine açılmış üç köşe yelken. Pik Yakası : Bir yan yelkeninin üst ve köşedeki yakasıdır. Piyan : Bir halatın çımasının açılıp dağılmaması için çomasına ıspavlo veya gırcıla ile yapılan bir çeşit düğüm şekli. Porsun Ambarı : Gemicilikle ilgili alet, malzeme ve diğer malzemelerin muhafaza edildiği ambar. Posta : Üzerine kaplama tahtalarının [veya saçların] tespit edildiği ağaç veya maden eğriler [kaburga]. Pruva : Bir teknenin ön tarından ileri istikameti. Pruva Direği : Birden çok direkli teknede ba taraftaki ilk direk. Puntel : Güvertenin kuvvetlendirilmesi için alttan dikine konan destek veya güverte üzerindeki vardevelaları tutmak için güverteye dik olarak konulan demir çubuklar. Pusula : Geminin üzerinde seyrettiği istikameti gösteren alet. Pusula Kartı : Pusla ibrelerinin üzerine oturtulmuş derece veya kerte taksimatı bulunan daire şeklinde bir karttır. Pusula Mihveri Ekseni : Pusla kartının merkezinin oturduğu ucu sivri bir iğnedir. Pusula Tası : Mıknatısı puslalarda pirinç veya bakırdan yapılmış (manyetik etkisi olmaması için) yarım küre biçiminde içi boş bir taştır. Puta : Yerine koymak, donatmak (puta kürek).

wukaat · #19 02 Ağustos 2007

R Radansa : Halatların çımalarında kasa yapmakta kullanılan madeni halka biçimindeki malzeme. Randa Yelkeni : Yelkenli bir teknede en geriye açılan yan yelkeni. Roda : Kullanılmamış, açılmamış nebati halat sargısı. Rota : Seyir halince bulunan gemilerin izlediği hat. Ruba Etmek : Yelkenle rüzgarı başa alarak tekneyi geriletmek. Rüzgar Altı : Rüzgarın estiği yönün aksi. Rüzgar Yakası : Bir yelkende rüzgarın estiği taraftaki yaka. Rüzgarüstü : Rüzgarın estiği yön. Rüşvet Güverte : Yolcu gemilerinde filikaların üzerine oturtulduğu kalastraların bulunduğu güverte.

wukaat · #20 02 Ağustos 2007

S Sağanak : Rüzgarın eserken birdenbire şiddetli esmesi. Safra : Bir teknede denge sağlanması için sintinesine konan ağırlık. Salma : Bir teknenin rüzgara veya akıntıya bağlı olarak dönmesi. Salma Omurga : Yelkenli bir teknede içerden indirilip kaldırılan madeni veya ağaç levha. Salpa : Demirin deniz dibinden kurtulması, ağırlığını zincire binmesi. Sancak : Bayrak veya teknenin sağ yarısı, sağ tarafı. Sancak Alabanda : Dümenin sancak tarafa doğru en çok basılabilmesi için verilen emir. Sancak Gönderi : Kıç tarafa güverteden sancak çekmek için dikilmiş gönder. Saravele : Yelkenin sarılması için verilen komuta denir. Savlo : Sancak çekmek için kullanılan1,5 burgatalık ince halat. Selviçe : Yelkenli bir gemi armasındaki hareketli halatlar. Seren : Direkler üzerinde yelken açmak için ve işaret çekmek için yatay olarak bağlanmış gönder. Seren Yakası : Dört köşe yelkenlerin serene , yan yelkenlerin gize bağlanan yakalarıdır. Matafyon yakası da denilir. Silyon Feneri : Gece ve karanlıkta gemilerin seyir halindeyken pruva ve grandi direkleri cundalarında yaktıkları ufkun 20 kertelik bir sahasından berrak havada en az 5 milden görülebilen ve pruvadaki grandiye nazaran daha aşağıda olan fenerlerdir. (Beyaz renklidirler). Sintine : Bir teknenin su altında kalan ıslak kısmının iç tarafıdır. Sis Kampanası : Demirde veya şamandrada yatan gemilerin siste mevkilerini belirtmek için çaldıkları kampana. Sis İşareti : Siste seyir halindeki gemilerin birbirlerine durumlarını belirtmek üzere düdükle verdikleri işaret. Siya : Kürek çekerek tekneyi geriye itmek için verilen komut. Soğra : Armuz kaplamada, kısa gelen kaplama tahtalarının uçlarının birleştiği yerdeki çizgi. Su Hattı : Teknenin gövdesinde ıslak yüzeyle kuru yüzeyi arasında meydana gelen çizgi. Suga Etmek : Vira edip sıkıştırmak. (Suga kastanyola, suga cıvata vb). Sübye Armalı : Direklerinde seren yelkenleri olmayıp sadece yan yelkenleri bulunan tekneler. Sülyen : Yeni konan yada raspa edildikten sonra temizlenmiş olan çelik veya demir saçlar üzerine koruyucu bir astar olarak sürülen genellikle kırmızı renkteki boya. Sürme Omurga : Salma omurga da denilebilir. [Ana omurga bedenine açılan bir yarıktan aşağı yukarı hareket ettirilebilen tahta veya madeni levha şeklindeki omurga olup yelkenli teknelerde yelkenle seyir anında devrilmemek veya rüzgar altına düşmemek için kullanılır]. Sığ Su : Denizin (genellikle sahil kısmına yakın) herhangi bir kısmında teknelerin seyretmelerine uygun olmayacak şekilde az su bulunan bölgesi.

wukaat · #21 02 Ağustos 2007

wukaat · #22 02 Ağustos 2007

T Talvek Hattı : Boğazlarda ortadan geçtiği varsayılan hat. Tarak Gemisi : Limanları ve geçitleri derinleştirmek için kepçeli olarak yapılmış özel gemi. Tava : Borda iskelelerinin altında ve üstünde durulacak yer [İskele tavası]. Tavlon Güverte : Çok güverteli gemilerin üsten itibaren aşağıya doğru beşinci güvertesi. Eski harp gemilerine ait bir güverte katı. Tayfa : Ticaret gemilerindeki gemiciler. Tente : Güverteyi yağmur ve güneşten korumak için güverte üzeriene açılan branda veya başka bir malzememden yapılmış özel gemi. Tente Omurgası : Tentenin orta kısmına ve altına konulan ağaç. Tersane : Gemi yapılan fabrika, tezgah veya sanayi merkezi. Tirenti : Bir halatın çekilen çıması. Toka Etmek : Bir şeyi yerine kadar kaldırmak [Sancak toka etmek, işaret toka]. Tramola : Yelkenle seyirde rüzgarın bir kontradan diğer kontraya önce pruvanın geçmesi ile yapılan dönüş. Tırnak : Demirin kollarının ucundaki tırnak şeklindeki kısım.

wukaat · #23 02 Ağustos 2007

wukaat · #24 02 Ağustos 2007

V Varagele : İki nokta arasında gerilmiş olan kuvvetlice bir halat üzerinde hareket eden bir makaraya bağlı sepet veya iskemle donanımlı insan ve eşya taşımak için kullanılan donanım. Vardavela : Teknelerin küpeştelerinde ve borda iskelelerinde personelin korunması için dikilmiş bulunan sabit veya yatar kalkar puntellerin üzerine yatay olarak geçirilmiş demir veya ağaç tiriz. Vardavela Punteli : Küpeştelere konmuş olan ağaç veya demir sabit veya yatıp kalkan punteller. Varil : Mancana büyüklüğündeki madeni fıçı. Veledibarka : Fırtınalı havalarda pruva ana istrelyası üzerine açılan flok. Veleistralye Yelkeni : Pruva direğinden sonra gelen direk üzerine açılan yan yelkenin sereni. Velena : Direkler arasındaki istrelyalar üzerine açılan üçgen şeklindeki yelkenler. Vento : Bumbaları ve mataforaları bir taraftan diğer tarafa dirisa edebilmek ve sabit tutabilmek için cundalarından alınan halatlar. Bu halatlar gerekirse palangalara da bağlanır. Vinç : Gemiye yük alıp vermede kullanılan, ambar ağızlarına yakın olarak konmuş hidrolik - elektrik veya istimle açılan makineler. Vira : Vidayı, cıvatayı, ırgat veya vinci çevirmek sarma yönünde verilen komut. Viya : Gemiyi veya tekneyi istenilen rotaya döndükten sonra, istenilen yöne seyredilmesi için verilen komut. Volta : Bir halatın babaya veya biteye bir kez dolaştırmak. Volta Almak : Halatın veya demir zincirinin birbirine dolaşması.

wukaat · #25 02 Ağustos 2007

Y Yaka : Yelkenlerin köşelerine ve yakalarına denir. Yakamoz : Su içinde ışık biriktirebilen tekhücrelilerin total yansıma halinde ışıldaması. Yalpa : Teknenin sancaktan iskeleye, iskeleden sancağa dalgaların bordadan alınması ile sallanması. Yalpa Omurgası : Teknelerin yalpalamasını azaltmak için karina kısmına baştan kıça doğru uzunan omurga biçimindeki çıkıntı. Yan Yelkenler : Yarım serenler ve gizler üzerine açılan yelkenler ile flok ve valenalar. Yarımoturak : Kürek çekerken ayak dayanılan ağaç puntal [yatay]. Yaslamak : Bir teknenin hareket kabiliyetini kaybederek, akıntı veya rüzgar etkisi ile bir rıhtıma veya başka bir tekne üzerine düşmesi. Yeke : Dümen başına takılıp dümenin istenilen tarafa basılması için kullanılan demir veya ağaçtan yapılmış kol. Yelpaze : Dümenin su içindeki en geniş kısmı. Yoma : Genellikle kalın halatlara denir. Yürya : Bir palanganın tirentisini veya bir halatın elle çekerken üzerine yatarka mola vermeksizin çekmek.

wukaat · #26 02 Ağustos 2007

Z Zahiri Rüzgar : Hakiki rüzgarın sıfır olduğu bir ortamda hareketin aksine bir rüzgar oluşur. Zincir : Baklaların birbirine eklenmesi suretiyle meydana gelen ve çeşitli maksatlar için kullanılan çekme gücü kuvvetli madeni halat. Zincir Kaloma : Demir üzerinde 
bulunan gemilerin denizde bulunan zincir miktarına denir. Zinciri Salya Etmek : Demirleme zincirini ırgat üzerinden kurtarıp güverteye salya etmeye denir. Zincirlik : Teknelerin baş tarafında başaltında demir zincirlerinin muhafaza edildiği yer. Zoka : Uç tarafında sarımsak dilimi biçiminde kurşun bulunan bir çeşit balık iğnesi [olta]. Zırh Güverte : Savaş gemilerinde kazan, makine, cephanelik gibi önemli yerlerin üzerine döşenen zırhtan güvertelere denir.

**Kaptan Sakin Türk** · #27 02 Ağustos 2007

sonofsea · #28 19 Ağustos 2007

Xmen · #29 23 Ağustos 2007

**taytinik** · #30 27 Eylül 2007

wastfc · #31 30 Eylül 2007

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder

Bu Mesajı Beğenenler:
	mcanbatur

Denizcilik Fakültesi

Kategoriler